Çima hin font arşîvî ne

Piraniya fontên kurdî yên ku hê jî di nav gerê de ne, bi texmînî di navbera 2003 û 2009an de hatine çêkirin — bi destan li ser makîneyên ku êdî tune ne hatine xêzkirin, di navbera sêwiraneran de li ser dîskan û di pêvekên e-nameyê de destbidest bûne, nav li wan hatiye guhertin û ji nû ve hatine barkirin, heta ku kesî nikaribû bibêje her yek ji ku hatiye.

Hema hema tu yek ji wan lîsansekê hilnagire. Ne ji ber ku çêkerên wan lîsans nedan, lê ji ber ku wê demê û li wê derê kesî lîsans nedixwest. Font tiştek bû ku te çêdikir da ku mirov li ser komputerê bi kurdî binivîsin, û paşê te ew belaş dida.

Loma pelên ku sax mane kopiyên kopiyan in. Hin ji wan li ser tevahiya înternetê tenê li du an sê cihan hene. Gava kopiya dawî ji tevnê winda dibe, ew font bi temamî çûye — û bi wî re parçeyek ji awayê ku kurdî ji bo nifşekê di çapê de xuya dikir.

Fontek ku wek Arşîvî hatiye nîşankirin, fontek e ku me hilbijart ku bê parastin dema mafên wî hê zelal nebûne. Ji bo wî belgeyeke lîsansê ya me tune ye, û em wisa dibêjin — li ser rûpela fontê bi xwe, li ser her karta ku ew lê xuya dibe, û di pelê ku tu daxînî de.

Ev ne îdiayek e ku font ji bo bikaranînê azad e. Em li tu derê ji bo wî tu lîsansê îdia nakin, di nav de di daneyên ku motorên lêgerînê dixwînin de jî. Eger tu difikirî ku yekî bi awayekî bazirganî bi kar bînî, pêşî ji nivîskar bipirse.

Her tiştê din ê li malperê neguherî dimîne: fontek ku nîşana wî Vekirî û piştrastkirî, Destûra tomarkirî an Daxistina derve ye, tam wê rewşa lîsansê hildigire ku dibêje. Arşîvî îstîsnayeke teng e, bi zanebûn tê danîn, û her carê tê nîşankirin.

Em qet lîsansekê îdia nakin ku em nikarin piştrast bikin. Ew rêzik neguheriye, û ew bi xwe sedema hebûna vê nîşanê ye — alternatîfa nîşankirina fontekî bi rastgoyî ew e ku ew qet neyê nîşankirin, û alternatîfa wê jî ew e ku ew qet ne di arşîvê de be.

Em fontan nafiroşin, ji wan komîsyonê nastînin, û bazarekê bi rê ve nabin. Tu tişt li vir ji xebata kesekî din pere qezenc nake. Malper belaş e, bi zanebûn reklamên wê kêm in, û lêçûnên wê bi bexşînan têne dayîn.

Û tu tişt li dijî daxwaza nivîskarê xwe nayê parastin. Peyameke yekane ji xwedanê mafan fontekî radike — bê parêzer, bê form, bê nîqaş.

Ji me re binivîse û ew tê rakirin. Em ê berî tevgerê ji te nexwazin ku îspat bikî ew yê te ye, û em ê wî venegerînin heke tu wisa nebêjî.

Eger tu bixwazî ew bimîne — gelek sêwiraner dixwazin, gava navê xwe li ser wî dibînin — em dikarin li şûna nîşana Arşîvî wî wek Destûra tomarkirî nîşan bikin, bi navê te ve û bi girêdanekê bo cihê ku tu dixwazî.

Bi her awayî, biryar ya te ye. Lînka «Fontekê ragihîne» ya li ser her rûpela fontê bi kar bîne, an rasterast ji me re binivîse.