مۆڵەت ڕێگە بە چی دەدات

زۆربەی فۆنتەکانی ئێرە لەژێر مۆڵەتێکی کراوەن. بەزۆری ئەوە SIL Open Font License ـە، بەڵام Apache-2.0، CC0-1.0، CC-BY-4.0 و UFL-1.0 ـیش لێرەدا بڵاو دەکرێنەوە. هەموویان ڕێگەت پێدەدەن فۆنتەکە بۆ هەر شتێک بەکاربهێنیت — کاری کەسی، کاری کڕیار، کاری بازرگانی — بەبێ کرێ و بەبێ ئەوەی مۆڵەت بخوازیت. هیچ مۆڵەتێکی جیاواز نییە کە بۆ چاپێکی گەورەتر یان ماڵپەڕێکی قەرەباڵغتر بیکڕیت.

هەروەها ڕێگە بە خستنە ناوەوە دەدەن. دەتوانیت فۆنتەکە بخەیتە ناو PDF، لە ناو ئەپێکی مۆبایلدا بینێریت، لەگەڵ نەرمەکاڵایەکی دێسکتۆپدا بیبەستیتەوە، و لە ڕاژەی وێبی خۆتەوە پێشکەشی بکەیت. خستنە ناوەوە یەکێکە لەو شتانەی ئەم مۆڵەتانە بۆیان نووسراون، نەک حاڵەتێکی سنووری کە کەسێک بەرگەی بگرێت.

هەروەها ڕێگەت پێدەدەن فۆنتەکە بگۆڕیت و وەشانی خۆت بڵاو بکەیتەوە. دەتوانیت بیکەیتەوە، گلیف زیاد بکەیت، لکاندنەکە چاک بکەیت، هەمووی لە نوێوە دروست بکەیتەوە و ئەنجامەکە بڵاو بکەیتەوە. ئەو مافە هۆکارەکەیە کە فۆنتێکی کوردی کە ڵ ی تێدا نییە دەکرێت لەلایەن هەرکەسێکەوە چاک بکرێت، لەبری چاوەڕوانیی دیزاینەرە سەرەکییەکەی.

فایلی مۆڵەتەکە لەگەڵ فۆنتەکەدا بهێڵەرەوە. فۆنتەکە بۆ هەر شوێنێک بچێت — بۆ ناو کۆگایەکی کۆد، بۆ ناو تحویلدانی کڕیار، بۆ ناو زیپێک کە بۆ چاپخانەیەکی دەنێریت — دەقی OFL لەگەڵیدا دەڕوات. ئەمە ئەو ئەرکەیە کە زۆرترین جار پێشێل دەکرێت، و ئاسانترینیشیانە بۆ جێبەجێکردن.

ئەگەر فۆنتەکەت گۆڕی و ناوێکی پارێزراوی (Reserved Font Name) ڕاگەیاندبێت، ناوی وەشانەکەی خۆت بگۆڕە. ئەو ناوە پارێزراوە، ئەگەر هەبێت، لە دێڕی مافی لەبەرگرتنەوەی فایلی مۆڵەتەکەدا ناوی هاتووە، بۆیە پێش ئەوەی هیچ لایەک گریمانە بکەیت ئەو دێڕە بپشکنە: لەو شوێنەی ناوێک پارێزراوە، وەشانە گۆڕدراوەکەت دەبێت بە ناوی خێزانێکی جیاوازەوە دەربچێت، و لەو شوێنەی فۆنتەکە هیچ ناوێک ناپارێزێت، دەتوانیت بیگۆڕیت و ناوەکەی بهێڵیتەوە. چاککردنەکە هی تۆیە؛ ناوی دیزاینەرە سەرەکییەکەش لەگەڵ ئەوەدا دەمێنێتەوە کە بەڕاستی خۆی نەخشاندوویەتی.

ناتوانیت فۆنتێکی OFL بە تەنها بفرۆشیت. دەتوانیت پارە لەسەر پۆستەر، ئەپ، ماڵپەڕ، کتێب، یان ئەو کارە دیزاینە وەربگریت کە بەکاری دەهێنێت — سنوورەکە لەسەر فرۆشتنی خودی فایلی فۆنتەکەیە وەک بەرهەم. هەر سێ ئەم ئەرکانە هی OFL ـن، نەک هی هەموو مۆڵەتێکی کراوە: فۆنتێکی CC0-1.0 هیچی لێ داوا ناکەیت، و Apache-2.0 و CC-BY-4.0 مەرجی خۆیان دادەنێن و ڕێگە بە فرۆشتنی بە تەنهاش دەدەن. ئەوەی کامیانت لەسەرە، لە لاپەڕەی خودی فۆنتەکەدا نووسراوە — ئەو دەقە بنەڕەتییەی مۆڵەتەکە بخوێنەوە کە لەوێ بەستەری بۆ کراوە، لەبری ئەوەی گریمانە بکەیت ئەم سێ ڕێسایە جێبەجێن.

دوگمەی داگرتن فایلە ڕەسەنەکەت پێدەدات، تەواو وەک ئەوەی گەیشتووە، بەبێ گۆڕان. ئەگەر ئەرشیفە ڕەسەنەکە فایلێکی مۆڵەتی لەگەڵ خۆیدا هێنابێت، ئەو فایلە لە ناو زیپەکەدا لەگەڵ فۆنتەکاندا دەڕوات؛ ئەگەر نەیهێنابێت — بۆ نموونە تەنها فایلێکی .ttf ی ڕووت — ئەوا هیچ فایلێکی مۆڵەت نییە کە ببرێت، و هیچیش دەرناکەوێت. ئەوەی هەمیشە لە زیپەکەدایە ABOUT.txt ـە، کە مافی لەبەرگرتنەوە و دێڕی مۆڵەت دووبارە دەکاتەوە، هەروەک لە مێتاداتای خودی فۆنتەکەدا تۆمار کراوە. ئێمە ئەو فایلەی کە دەیبەیت نە ساب‌سێتی دەکەینەوە، نە هینتی بۆ دەکەینەوە، نە ناوی دەگۆڕین — ئەگەر وەشانی دیزاینەرەکە شتێکی سەیری تێدابێت، ئەو شتە سەیرەت دەست دەکەوێت.

فایلەکانی WOFF2 شتێکی جیاوازن. ئەوانە بەرهەمی لاوەکین کە لەو کۆپییە پاککراوەوە دروست دەکرێن کە پایپلاینەکەمان بە fontTools لە نوێوە دروستی دەکاتەوە، نەک لەو فایلە ڕەسەنەی تۆ دایدەبەزێنیت، و بۆ ئەوە هەن کە لاپەڕەی فۆنت خێرا باربێت و پێشاندانەکەش ڕاست بێت. هەرگیز وەک داگرتن پێشکەشیان ناکەین. وەک ئاسانکارییەک بۆ ماڵپەڕەکە مامەڵەیان لەگەڵدا بکە، نەک وەک فایلێکی سەرەکی کە بۆ تۆ بێت بیبەیت.

هەروەها هەموو ئەوەی لێرەدا بڵاو دەکرێتەوە هی ئێمە نییە کە پێشکەشی بکەین. بەشی دەرەکی دوو حاڵەت لەخۆدەگرێت: فۆنتێک کە نووسەرەکەی ڕێگەمان پێدەدات لیستی بکەین و پێشانی بدەین بەڵام فایلەکەی هۆست نەکەین، کە دوگمەکە دەتنێرێت بۆ لای نووسەرەکە، و فۆنتی بازرگانی کە تەنها بۆ دۆزینەوە لیست کراوە، کە دوگمەکە دەتنێرێت بۆ ئەو شوێنەی لێی دەکڕیت. لە هەردوو حاڵەتدا مەرجەکانی خودی نووسەرەکە فەرمانڕەوایەتی دەکەن، نەک هی ئێمە. بۆ هەموو ئەوانی تر — ئەرشیفکردن، پشکنینی مۆڵەت، یان دانی فۆنتێک بە فاوندری یان چاپخانەیەک — داگرتنەکە بەکاربهێنە نەک فایلی پێشاندان. پاشان خودی مۆڵەتەکە بخوێنەوە: ئەوەی زیپەکە هەڵیدەگرێت کۆپییەکە، و هەندێک لەو کۆپییانەی لە سەرەتادا ناردوومانن کورت کراونەتەوە، بۆیە ئەو دەقەی فەرمانڕەوایەتی دەکات دەقە بنەڕەتییەکەی مۆڵەتەکەیە کە لە لاپەڕەی خودی فۆنتەکەوە بەستەری بۆ کراوە. بڕۆ ئەوە بخوێنەوە؛ ئەم ڕێنماییە تەنها کورتەیەکی ئەوەیە.

ڕەزامەندیی تۆمارکراو واتە دیزاینەرەکە ڕەزامەندیی نووسراوی پێداوین بۆ بڵاوکردنەوەی فۆنتەکە، و ئێمە ئەو ڕەزامەندییە بە تۆمارکراوی دەپارێزین. ئەو ڕەزامەندییە هۆستکردنی ئێمە دەگرێتەوە؛ مۆڵەتێک نییە کە کاتی داگرتنی فایلەکە بدرێتە تۆ. ئەوەی تۆ بۆت هەیە ئەوەیە کە مەرجەکانی خودی فۆنتەکە دەیڵێن، و هەر لاپەڕەیەکی فۆنت لە خشتەیەکی ڕەزامەندیدا دەریان دەبڕێت — بڵاوکردنەوە، بەکارهێنانی وێب، گۆڕین، بەکارهێنانی بازرگانی — کە لەو تۆمارە مۆڵەتەوە دەخوێنرێتەوە کە ئێمە پۆلێنمان کردووە. ئەو خشتەیە بپشکنە لەبری ئەوەی گریمانەی ئەو ئازادییانە بکەیت کە مۆڵەتێکی کراوە پێی دەدایت.

مۆڵەتی پشتڕاستنەکراو واتە ئێمە فۆنتەکەمان بە بڕیاری ستافەکەمان بڵاو کردووەتەوە بەبێ هیچ بەڵگەیەکی مۆڵەت. ئێمە هۆستی دەکەین و وەک هەر فۆنتێکی تر دەتوانیت دایبەزێنیت، بەڵام لاپەڕەکە بە وشەی ڕوون هەر ئەوە دەڵێت، و لەو داتا ڕێکخراوەی کە بزوێنەرەکانی گەڕان دەیخوێننەوە هیچ بانگەشەیەکی مۆڵەتی بۆ ناکەین. بۆ کاری بازرگانی وەک نەچارەسەرکراو مامەڵەی لەگەڵدا بکە: لە ڕەشنووسێکدا بەکاری بهێنە، نەک لە شتێکدا کە دەیفرۆشیت.

ئەو فۆنتەی مۆڵەتەکەی نەزانراو یان قەرەنتینەکراوە هەرگیز لێرەدا بڵاو ناکرێتەوە، و ئەمە سنوورێکی بنکەی دراوەکانە نەک هەڵبژاردنێکی ڕووکار — ئاوا فۆنتێک نە لە کەتەلۆگ و نە لە گەڕاندا نایدۆزیتەوە. ئەوەی ناتوانین بەڵێنت پێبدەین ئەوەیە کە ناونیشانێک کە پێشتر لای کەسێکە بێدەنگ ببێت: بەستەری فایلەکانمان بەپێی ناوەڕۆک دیاری دەکرێن، و CDN دەتوانێت کۆپییەکی پێشتر کاشکراو بەردەوام پێشکەش بکات هەتا ئێمە بە ڕوونی لێواری کاشەکە پاک بکەینەوە، کە هەنگاوێکی جیاوازە.

بۆ کاری دێسکتۆپ — چاپ، پۆستەر، بەڵگەنامە، فایلی دیزاین — مۆڵەتێکی کراوە دەتپارێزێت، بەوەشەوە کە فۆنتەکە وەک بەشێک لە کارەکە بدەیتە چاپخانە. بۆ وێب، ئەو فایلە خۆت هۆست بکە کە داتبەزاندووە، و ئەگەر WOFF2 ـت دەوێت خۆت بیگۆڕە بۆی؛ هەر دەقێکی مۆڵەتیش کە لەگەڵ فۆنتەکەدا هاتووە دەچێتە سەر ڕاژەکەت. بۆ ئەپەکان، خستنە ناوەوە لەژێر مۆڵەتێکی کراوەدا ڕێگەپێدراوە، و فرۆشگاکانی ئەپ بەزۆری دەیانەوێت بتوانیت ئەوە بسەلمێنیت.

یاساکان بەپێی دۆخەکە دەگۆڕێن، نەک بەپێی مێدیاکە. فۆنتێک کە بە ڕەزامەندیی تۆمارکراو نیشانەکراوە، لەوانەیە پیشاندانی لە لاپەڕەیەکی ئێمەدا ڕێگەپێدراو بێت و ناردنی لە ناو بەرهەمەکەتدا نەبێت، چونکە ئەو ڕەزامەندییەی لای ئێمەیە بڵاوکردنەوەی ئێمە دەگرێتەوە — خشتەی ڕەزامەندی لەسەر لاپەڕەی فۆنتەکە ئەو شوێنەیە کە دەپشکنیت چیت بۆ هەیە. فۆنتێکی دەرەکی بە تەواوی لەژێر مۆڵەتی خودی نووسەرەکەیدایە، لە هەر شوێنێک بێت — و ئەگەر لیستکراوێکی بازرگانی بێت، لەژێر ئەو مەرجانەدایە کە لە کاتی کڕیندا پەسەندیان دەکەیت. کاتێک دۆخەکە هەر شتێکە جگە لە مۆڵەتێکی کراوە، گریمانە سەلامەتەکە ئەوەیە کە پێویستت بە ڕەزامەندیی خۆت هەیە.

کاتێک پارە ڕاستەقینەیە بپرسە. ئەگەر فۆنتەکە دەچێتە سەر پاکەت، بۆ ناو بەرهەمێک کە دەیفرۆشیت، یان بۆ ناو لۆگۆیەک کە تۆماری دەکەیت، بۆ دیزاینەرەکە بنووسە، یان بۆ ئێمە بنووسە و بە دەقاودەق پێت دەڵێین چ بەڵگەیەکمان لایە. ئیمەیڵێکی کورت ئێستا هەرزانترە لە نەخشاندنەوەیەک دواتر.